Serwis serwerów i macierzy NAS (Synology)

Serwery i macierze NAS to sprzęt, który w firmach odpowiada za dostęp do wspólnych plików i ciągłość pracy systemów sprzedażowo-księgowych — ich awaria bywa jedną z najpoważniejszych, jakie może spotkać przedsiębiorstwo.

Objaw

Typowe zgłoszenia to serwer, który przestał odpowiadać i zatrzymał pracę całej firmy, macierz NAS niedostępna dla pracowników mimo widocznego zasilania, a także krytyczna awaria dysku w serwerze obsługującym program magazynowo-księgowy, jak zdarzało się przy Subiekcie GT.

Możliwe przyczyny

Awaria pojedynczego dysku w macierzy RAID — sama w sobie nie musi oznaczać utraty danych, jeśli macierz jest odpowiednio skonfigurowana, ale wymaga szybkiej reakcji.
Jednoczesna awaria kilku dysków, przekraczająca poziom odporności danej konfiguracji RAID.
Uszkodzenie zasilacza serwera lub kontrolera macierzy.
Przegrzewanie w niewłaściwie wentylowanej serwerowni.
Błędy oprogramowania systemowego serwera lub urządzenia NAS.

Co robimy

Diagnoza obejmuje sprawdzenie stanu wszystkich dysków w macierzy, kontrolera RAID oraz zasilania. Przy awarii pojedynczego dysku w sprawnej macierzy wykonywana jest jego wymiana i odbudowa (rebuild) macierzy bez utraty danych. Przy poważniejszych awariach, obejmujących kilka dysków naraz, wykonywane jest specjalistyczne odzyskiwanie danych z macierzy RAID — usługa, w której serwis ma udokumentowane doświadczenie, także przy urządzeniach Synology pracujących na systemie Linux. Serwis obsługuje zarówno środowisko Windows Server, jak i Linux, w tym serwery oraz macierze NAS.

Ile to trwa

Przy awarii serwera priorytetem jest jak najszybsza reakcja — dojazd na terenie Warszawy i okolic realizowany jest w ciągu godziny od zgłoszenia, całą dobę. Czas samej naprawy zależy od zakresu awarii i ustalany jest indywidualnie po diagnozie.

Co można zrobić samemu, zanim przyjedzie serwisant

Warto zanotować, jakie komunikaty błędów wyświetla serwer lub panel zarządzania macierzą NAS, oraz nie podejmować samodzielnych prób wymiany dysków w macierzy bez pewności co do właściwej kolejności i procedury — błąd na tym etapie może przesądzić o utracie danych.

Czego nie robić: nie warto restartować serwera wielokrotnie „na próbę" przy podejrzeniu awarii dysku w macierzy — przy niektórych konfiguracjach RAID to zwiększa ryzyko, że kolejny dysk także zacznie zawodzić w najmniej odpowiednim momencie.

Warunki

Dojazd na terenie Warszawy i okolic w promieniu 40 km realizowany jest bezpłatnie, całą dobę, siedem dni w tygodniu, bez dopłat za noc, weekend czy święta. Naprawy objęte są gwarancją do 12 miesięcy.

Warianty problemu

Pod jednym ogólnym określeniem „awaria serwera" lub „awaria NAS-a" kryje się kilka różnych sytuacji, które wymagają innego podejścia diagnostycznego. Pierwsza to macierz NAS niewidoczna w sieci lokalnej — urządzenie jest zasilone, dyski wirują, ale komputery w firmie nie widzą zasobu sieciowego. Zwykle wskazuje to na problem z warstwą sieciową samego urządzenia lub z jego systemem operacyjnym, a nie na uszkodzenie dysków. Druga sytuacja to serwer, który uruchamia się, ale nie startuje system operacyjny — komputer wykonuje testy startowe (POST), słychać wentylatory, jednak dalej nic się nie dzieje. Tu przyczyną może być zarówno uszkodzony dysk systemowy, jak i błąd samego rozruchu niezwiązany z dyskami. Trzecia to degradacja macierzy RAID sygnalizowana ostrzeżeniem, ale bez pełnej awarii — panel zarządzania pokazuje status „zdegradowana" lub „ostrzeżenie", a mimo to zasób nadal działa. To sytuacja, w której czas reakcji ma największe znaczenie, ponieważ macierz w tym stanie nie ma już zapasu odporności na kolejną awarię dysku. Czwarta to przegrzewanie się obudowy serwera lub NAS-a, objawiające się nagłymi restartami lub spowolnieniem pracy pod obciążeniem, szczególnie w pomieszczeniach bez odpowiedniej wentylacji latem. Rozróżnienie tych wariantów już na etapie zgłoszenia — jakie dokładnie komunikaty i objawy występują — pozwala serwisantowi przygotować się do wizyty z odpowiednim sprzętem diagnostycznym i częściami zamiennymi.

Błędy przy próbie naprawy samodzielnie

W sytuacji, gdy firma traci dostęp do danych, naturalnym odruchem bywa próba szybkiego samodzielnego działania — niestety często pogarsza to sytuację. Częstym błędem jest wymiana dysku w macierzy RAID bez zapisania, który dysk zajmował które miejsce (slot) — przy niektórych konfiguracjach macierzy przywrócenie dysków w złej kolejności utrudnia lub uniemożliwia poprawną odbudowę macierzy. Kolejny błąd to przywracanie NAS-a do ustawień fabrycznych w nadziei, że to naprawi problem z dostępem — taka operacja może skasować konfigurację macierzy, mimo że same dane na dyskach fizycznie pozostają nietknięte, co znacząco komplikuje późniejsze odzyskiwanie. Zdarza się też, że pracownicy firmy uruchamiają na uszkodzonym dysku ogólnodostępne programy do odzyskiwania danych, licząc na szybki efekt — przy awarii mechanicznej dysku albo macierzy RAID takie narzędzia najczęściej niczego nie odzyskują, a dodatkowo generują zapisy na nośniku, które zmniejszają szanse na późniejsze profesjonalne odzyskanie. Warto też unikać wielokrotnego wyłączania i włączania serwera „na próbę" — przy dysku, który już wykazuje pierwsze objawy awarii, każde kolejne uruchomienie to dodatkowe obciążenie mechanizmu, które może przyspieszyć całkowitą awarię.

Dodatkowe pytania klientów

Czy da się odzyskać dane, jeśli awaria dotyczy dwóch dysków jednocześnie w macierzy RAID 5?

To zależy od konkretnej sytuacji — macierz RAID 5 toleruje awarię jednego dysku, a jednoczesna awaria dwóch przekracza jej odporność, co nie oznacza jednak automatycznie utraty wszystkich danych. W takich przypadkach wykonywana jest specjalistyczna diagnoza każdego z dysków osobno i próba odzyskania danych poza macierzą, na dedykowanym sprzęcie — wynik zależy od stopnia uszkodzenia poszczególnych nośników i ustalany jest indywidualnie po diagnozie.

Czy naprawa serwera odbywa się na miejscu w firmie, czy sprzęt trzeba oddać?

Prostsze naprawy, takie jak wymiana pojedynczego dysku i odbudowa macierzy czy wymiana zasilacza, wykonywane są zwykle na miejscu, podczas wizyty serwisanta. Bardziej złożone przypadki, w tym odzyskiwanie danych z uszkodzonej macierzy RAID, wymagają pracy w warunkach umożliwiających pełną diagnostykę dysków — zakres i miejsce dalszych działań ustalane są po wstępnych oględzinach na miejscu.

Co się dzieje z danymi firmowymi w trakcie naprawy — czy ktoś ma do nich dostęp?

Zakres prac ogranicza się do diagnostyki i naprawy sprzętu oraz — jeśli to konieczne — odzyskania danych z uszkodzonych nośników na potrzeby ich zwrotu firmie. Hasła administracyjne do serwera czy NAS-a nie są domyślnie wymagane — jeśli w konkretnym przypadku dostęp do konfiguracji systemu okaże się niezbędny, serwisant wyjaśnia, do czego dokładnie jest potrzebny.

Czy macierz Synology z dyskami innego producenta niż zalecany przez producenta obudowy stanowi problem przy naprawie?

Sam fakt użycia dysków spoza listy zalecanej przez producenta urządzenia NAS nie jest przeszkodą w diagnostyce ani naprawie — serwis pracuje zarówno z dyskami oryginalnie zalecanymi, jak i zamiennikami. Przy wymianie uszkodzonego dysku montowane są wyłącznie nowe części.

Czy po awarii i naprawie serwera trzeba liczyć się z ponownym ryzykiem w najbliższym czasie?

Po odbudowie macierzy RAID pozostałe dyski, które pracowały razem z uszkodzonym egzemplarzem, są zwykle w podobnym wieku eksploatacyjnym, dlatego warto obserwować status macierzy w panelu zarządzania także po zakończonej naprawie. Naprawa objęta jest gwarancją do 12 miesięcy, a w razie ponownego problemu związanego z wykonaną usługą reklamacja rozpatrywana jest poza kolejnością.

Kiedy to nie jest awaria serwera lub macierzy

Nie każdy przypadek utraty dostępu do zasobów firmowych oznacza awarię samego serwera czy NAS-a. Jeśli pojedynczy pracownik zgłasza brak dostępu do dysku sieciowego, a pozostałe stanowiska pracują normalnie, przyczyną bywa problem z siecią lokalną — uszkodzony kabel, port w switchu albo błędna konfiguracja na konkretnym komputerze, nie awaria serwera. Podobnie, gdy program magazynowo-księgowy zgłasza błąd połączenia z bazą danych, ale sam serwer i macierz działają poprawnie, przyczyną może być awaria samej aplikacji lub jej bazy danych, a nie sprzętu, na którym są uruchomione — to inny rodzaj usterki niż fizyczna awaria dysku czy kontrolera. Warto też odróżnić przerwę w dostępności spowodowaną planową aktualizacją systemu operacyjnego serwera od rzeczywistej awarii — komunikaty o trwającej aktualizacji, choć bywają czasochłonne, nie są sygnałem uszkodzenia sprzętu. Trafne rozpoznanie, z którą z tych sytuacji ma się do czynienia, pozwala uniknąć niepotrzebnego opóźnienia w zgłoszeniu właściwego problemu.

Znaczenie kopii zapasowych przy sprzęcie serwerowym

Awaria dysku w macierzy RAID bywa mylnie traktowana jako wystarczające zabezpieczenie przed utratą danych — tymczasem RAID chroni przed przestojem spowodowanym awarią pojedynczego dysku, natomiast nie zastępuje kopii zapasowej. Błąd w konfiguracji, przypadkowe skasowanie danych przez pracownika czy jednoczesna awaria kilku dysków to sytuacje, w których sama macierz RAID nie wystarczy. W trakcie diagnozy serwera lub NAS-a sprawdzany jest również stan istniejących mechanizmów kopii zapasowych, jeśli firma je posiada, a po naprawie warto rozważyć uzupełnienie tego elementu, jeśli wcześniej go zabrakło — to jeden z tematów, które można omówić przy okazji bezpłatnego przeglądu środowiska IT dla firm.

Serwer i macierz NAS to zwykle jeden z niewielu elementów infrastruktury firmowej, którego awaria od razu widać na każdym stanowisku pracy — dlatego przy zgłoszeniu liczy się przede wszystkim precyzyjny opis objawów i szybka reakcja, nie samodzielne próby naprawy dysków czy konfiguracji macierzy.

22 378 48 09